روزهای حماسه

گام هشتم: اعتقاد به اراده و نیروی مردم

۱۴ گام تا امام

گام هشتم: اعتقاد به اراده و نیروی مردم

یکی از اصول سیاست‌ورزی همیشگی امام خمینی (قدس سره)؛ اعتقاد ایشان به اراده مردمی بود. اعتقادی که وجه تمایز ایشان با بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و حتی حوزوی بود.

در ادامه به گفت و گوی کوتاه امام خمینی (قدس سره) با مرحوم آیت‌الله حکیم که در آن زمان از زعمای حوزه علمیه نجف بودند می‌پردازیم.
در این دیدار « امام فرصت را غنیمت شمرد و رسالت تاریخی خود را چنین آغاز کرد:
خوب است برای تغییر آب و هوا به ایران بروید و اوضاع آن‌جا را از نزدیک ببینید و مشاهده کنید که بر این ملت مسلمان چه می‌گذرد. در زمان #مرحوم_بروجردی عدم اقدام ایشان را علیه دولت جابره، حمل بر صحت می‌کردم و می‌گفتم مطالب را به ایشان نمی‌رسانند. نسبت به جنابعالی هم این‌طور معتقدم که فجایع حکومت ایران را به سمع شما نمی‌رسانند و الا شما هم ساکت نمی‌ماندید. در تهران به عنوان ۲۵ سال سلطنت پهلوی جشن گرفتند و به زور چهارصد هزار دلار از این مردم فقیر برای مصارف جشن گرفتند، ۸۰۰ دختر و ۸۰۰ پسر به عنوان دعا در محلی به جان هم انداختند. به عنوان دعا چه کرده‌اند از گفتنش خجلم.
آقای حکیم: شما که این‌جا هستید به من لطفی ندارد به ایران بروم، وانگهی چه می‌شود کرد، چه اثری دارد.
امام: قطعا اثر دارد، ما با همین قیام تصمیمات خطرناک دولت را متوقف کردیم، چطور اثر ندارد اگر علما اتحاد داشته باشند قطعا مؤثر است.
آقای حکیم: اگر احتمال عقلایی نیز داشته باشد و از طریق عقلایی اقدام شود، خوب است.
امام: قطعا تأثیر دارد، چنان‌چه اثر هم دیدیم و منظور ما از اقدام، اقدام عاقلانه است. مقصود اقدام علما و عقلای ملت است.
آقای حکیم: اقدام حاد کنیم مردم از ما تبعیت نمی‌کنند، مردم دروغ می‌گویند، آن‌ها پی شهوتند، برای دین سینه چاک نمی‌کنند.
امام: چطور مردم دروغ می‌گویند؟! این مردم که جان دادند، زجر دیدند، حبس کشیدند، تبعید شدند، اموال‌شان به غارت رفت، چطور مردم بقال و عطار سر محل که سینه جلو گلوله دارند دروغ می‌گویند؟!
آقای حکیم: تبعیت نمی‌کنند، مرید شهوات و اغراض مادیه هستند!
امام: عرض کردم که مردم در ۱۵ خرداد جوانمردی و صداقت خود را نشان دادند.
آقای حکیم: اگر قیام کنیم و خونی از بینی کسی بریزد و سر و صدایی بشود، مردم به ما ناسزا می‌گویند و سر و صدا راه می‌اندازند.
امام: ما که قیام کردیم از احدی به جز مزید احترام و سلام و دست‌بوسی ندیدیم و هر که کوتاهی کرد، حرف سرد شنید و مورد بی‌ارادتی مردم واقع شد. در تبعید ترکیه به یکی از دهات ترکیه که اسمش یادم نیست رفتم، اهالی آن ده گفتند: وقتی آتاتورک مشغول عملیات ضد دینی خود شد علمای ترکیه جمع شدند و به اتفاق، مشغول فعالیت علیه تصمیمات آتاتورک شدند. آتاتورک ده را محاصره و چهل نفر از علمای ترکیه را به قتل رسانید. من شرمنده شدم، پیش خود فکر کردم که آن‌ها سنی می‌باشند، وقتی خطر را به دین اسلام نزدیک می‌بینند، چهل نفر کشته می‌دهند، ولی علمای شیعه در این خطر عظیمی که بر دیانت‌مان وارد آمده خون از دماغ‍مان نیامد (نه از دماغ من و نه شما و نه دیگری). واقعا جای خجالت است.»

 

آقای حکیم: چه باید کرد بایستی احتمال اثر بدهیم، کشته دادن چه اثر دارد.
امام: عملیات ضد دینی دو جور است: یکی مثل رضاخان بی‌دینی می‌کرد و می‌گفت من می‌کنم و نسبت به شرع نمی‌داد. البته موضوع اقدام علیه او از باب نهی از منکر بود، ولی شاه فعلی هر عمل ضد قرآن و مذهب می‌کند و می‌گوید از دین است، نظر قرآن چنین است. من از قرآن کریم می‌گویم. این بدعت عظیم که بر اساس دیانت لطمه وارد می‌کند قابل تحمل نیست. باید جانبازی کرد، بگذارید تاریخ ثبت کند که وقتی دین مورد حمله واقع شد عده‌ای از علمای شیعه قیام کردند و دسته‌هایی از آن‌ها کشته شدند.
آقای حکیم: تاریخ چه فایده‌ای دارد باید اثر داشته باشد.
امام: چطور فایده ندارد؟! مگر قیام حسین بن علی علیهماالسلام به تاریخ خدمت مؤثری نکرد؟ و چه بهره بزرگی از قیام آن حضرت می‌گیریم؟
آقای حکیم: راجع به امام حسن چه می‌فرمایید؟ ایشان که قیام نکردند.
امام: اگر امام حسن هم به اندازه شما مرید داشت قیام می‌کرد. در اول امر قیام کرد دید مریدها فروخته شده‌اند، لذا فتح نکرد. اما شما در تمام ممالک اسلامی مقلد و مرید دارید.
آقای حکیم: من که نمی‌بینم کسی را داشته باشم که اگر اقدامی کردیم تبعیت نماید.
امام: شما اقدام و قیام نمایید من اولین کسی خواهم بود که از شما تبعیت خواهم کرد!
آقای حکیم، لبخند و سکوت…»(نهضت امام خمینی ج۲ ص۲۲۳-۲۲۱)
پی‌نوشت:
در برخی خاطرات شفاهی این دیدار به طرق دیگر نقل شده که حاوی بیان تند طرفین به همدیگر بوده که خلاف واقع قطعی است و از مرجعیت شیعه هرگز چنین شیوه ای مشاهده نمی شود.
وانگهی متن این گفتگو عینا از نوار سازمان ساواک (موجود در مرکز اسناد) پیاده شدن و در کتاب نهضت امام درح شده است.

بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی-قم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *